ST 6-7 (86-87)/2014 Odkrywamy tajemnice nazwisk mieszkańców Tłuszcza i okolic (5) Birek, Górczak, Kur, Młynarski, Woliński

Dodane w:: Historia,Numer 6-7 (86-87) czerwiec-lipiec 2014 |

Birek – notowane od 1413 r., w grupie nazwisk pochodzących od podstawy ‘bier’, ‘bir’ (porównaj: brać, pobierać, staropolskie bierać, birać, zabirać), por. też imię Biernat; możliwa też etymologia niemiecka. Dwa gniazda w Polsce – na Podkarpaciu oraz na pograniczu d. ziemi warszawskiej i nurskiej (ta historyczna granica biegła na rzece Cienkiej). Nazwisko rzadko spotykane; nosi je ok. 260 Polaków, z których co trzeci jest mieszkańcem pow. wołomińskiego.

Herb Wolińskich Lubicz i Łapińskich

Herb Wolińskich Lubicz i Łapińskich

Górczak – notowane od 1496 r., od podstawy ‘gor-’, występującej w takich formach, jak góra, ‘gorzeć’ – palić się, gorzki, w imionach złożonych typu Gorzysław; także syn człowieka noszącego przydomek Góra. Nazwisko z czterema wyraźnymi gniazdami: w Wielkopolsce w powiatach kościańskim i kolskim, w Małopolsce w pow. kieleckim, na Mazowszu w okolicach Tłuszcza (Górki?). Nazwisko rzadko spotykane, nosi je około 1350 Polaków, z czego w pow. wołomińskim ponad 60 osób.

 Kur notowane od 1239 r., pierwotnie jako przezwisko (przydomek), od ‘kurzyć’ bądź ‘kur’ – kogut. Nazwisko nieczęsto spotykane, nosi je obecnie ok. 3400 Polaków, z których większość zamieszkuje wschodnie Mazowsze z gniazdami w pow. ostrołęckim i wołomińskim, na Podlasiu w pow. sokołowskim i na Zamojszczyźnie. Powiatem z największą częstotliwością występowania tego nazwiska jest pow. wołomiński – ok. 570 osób.

 Młynarski notowane od 1572 r., od podstawy ‘młyn’, ‘młynarski’, być może także od nazw miejscowych Młynary, Młynarze (por. Młynarze w gm. Zabrodzie). Nazwisko dość powszechne w całej Polsce, szlacheckie w Małopolsce i na Litwie (herb Belina), nosi je obecnie ok. 4800 Polaków. Wskazać można dwa główne gniazda: na południowej Lubelszczyźnie oraz w pow. wyszkowskim i wołomińskim. Te dwa ostatnie zamieszkuje ponad 100 Młynarskich.

 Woliński – notowane od 1511 r. od licznych w Polsce nazw miejscowych typu Wola, Wólka. Wolińscy w parafii klembowskiej mieli swoje gniazdo w Woli (Rasztowskiej) i pieczętowali się herbem Lubicz (blazon: W polu błękitnym podkowa srebrna z krzyżem kawalerskim złotym zaćwieczonym na barku i takimż samym krzyżem w środku. Klejnot: trzy pióra strusie). W dobie staropolskiej był to ród znaczny, a jego przedstawiciele byli posiadaczami ziemskimi, którzy okresowo władali Wolą (Rasztowską – gdzie ich gniazdo; w XVI w. Stanisław Woliński w części z Chajęckim), Rasztowem i Roszczepem (XVI w. Jakub i Paweł Wolińscy) a także częścią Klembowa (w XVI w. Piotr i Jan Wolińscy), Zawadami (XVI w. Anna Wolińska). Z tych Wolińskich Wojciech, Mateusz i drugi Wojciech w 1632 roku brali udział w elekcji króla Władysława IV. Nazwisko Woliński nosi obecnie ok. 7000 Polaków, a wciąż widoczne są dwa gniazda: na Lubelszczyźnie (okolice Lubartowa) i w Płockiem; w pow. wołomińskim ok. 40 osób.

Robert Szydlik

www.szydlik.com

Reklama

Dodaj komentarz