W drugiej połowie sierpnia 1863 r. w granicach Królestwa Polskiego nadal operowało wiele oddziałów powstańczych. 24 sierpnia pod Fajsławicami na Lubelszczyźnie rozegrała się jedna z najbardziej krwawych bitew powstania, 1500 powstańców dowodzonych przez generała Michała Heydenreicha „Kruka” zostało doszczętnie rozbitych przez Dońską Artyleryjsko-Konną Dywizję nr 1 w sile 2500 ludzi, którymi dowodził pułkownik Grigorij Emanow. Co prawda dwa dni później, 26 sierpnia, półtora tysiąca powstańców gen. Taczanowskiego stoczyło zwycięską bitwę z Moskalami pod Sędziejowicami koło Piotrkowa, ale dało to tylko Rosjanom impuls do większej koncentracji wojsk. W efekcie 29 sierpnia generał Taczanowski poniósł ostateczną klęskę pod Kruszyną koło Częstochowy. W tym czasie w naszych okolicach nie odnotowano poważniejszych starć. Najbliżej od nas powstańcy bili się 12 sierpnia 45 km na północ od Tłuszcza – za Narwią, między Pułtuskiem a Różanem. Opis bitwy z opracowania Stanisława Zielińskiego (wyd. 1913) zamieszczamy poniżej.
Oprac. Robert Szydlik
Komentarze do artykułów: