Lata PRL-u są czasem wspominane z rozrzewnieniem. Słyszy się o lepszym dostępie do służby zdrowia, wesołych wspomnieniach o dwutygodniowych kolejkach po pralkę czy kupowaniu spod lady. W niedzielę 18 grudnia 2012 r. przybyli na spotkanie z okazji 30-lecia Solidarności Rolników Indywidualnych w Tłuszczu mogli się przekonać, że różowe wspomnienia jednych z tamtych lat zapisały się tragiczne w pamięci innych.
Wydarzenie rozpoczęło się Mszą Świętą odprawianą przez księdza Stanisława Małkowskiego w Kościele pw. Przemienienia Pańskiego w Tłuszczu. W homilii kapłan porusza tematy teologiczne związane z wojną. Nawiązywał do stanu wojennego i swoich przeżyć oraz czasów współczesnych.
Po godz. 13 w sali widowiskowej Centrum Kultury rozpoczęła się konferencja na temat tego jak rodziła się Solidarność Rolników Indywidualnych. Spotkanie prowadził publicysta Rafał Pazio.
Pierwszą prelekcję wygłosił ksiądz Stanisław Małkowski. Warto podkreślić, że w latach 80. XX wielu znalazł się ona na liście niewygodnych księży przeznaczonych do eliminacji. Figurował na niej pod numerem jeden – przed księdzem Jerzym Popiełuszką. Ksiądz Małkowski w swoim wystąpieniu opowiedział o związkach z Solidarnością. Mówił o swojej walce z ustrojem, zwracał szczególną uwagę na obecność wiary w życiu człowieka.
Kolejnym prelegentem był Andrzej Kaczorowski. Dziennikarz, współzałożyciel NSZZ Rolników Indywidualnych Solidarność w województwie ostrołęckim, szef komisji historycznej związku do którego należał Tłuszcz. Na podstawie źródeł wymieniał osoby z naszych terenów, które uczestniczyły w tym niepodległościowym zrywie. Przedstawił informację ile osób było internowanych i opowiedział jak historia przebiegała później, aż do 1989 roku.
Następnie wystąpił historyk Jarosław Stryjek. Opowiedział zgromadzonym w sali widowiskowej o Tłuszczu w latach 1979-1983. Korzystał ze źródeł pochodzących z archiwum miasta stołecznego Warszawy i cytował akta tutejszego PZPR. Przedstawił z tej perspektywy to, co działo się wtedy w Tłuszczu. Z ważniejszych wydarzeń warto przytoczyć fakt, że w maju 1981 r. ksiądz Sylwester Zych z mieszkańcami, radą rodziców zorganizowali procesję, w której uroczyście wnieśli krzyże do sal szkolnych w tłuszczańskiej szkole podstawowej. Z wystąpienia historyka dowiedzieliśmy się, że wśród ówczesnych nauczycieli byli partyjni aparatczycy, którzy zakładali koła młodego racjonalisty tylko po to, bo martwili się, że młodzież chodzi do kościoła i w zdecydowanej większości deklaruje gorliwy katolicyzm. Ważnym wydarzeniem przytoczonym przez historyka był przyjazd w 1981 r. wicepremiera Mieczysława Rakowskiego do Państwowego Ośrodka Maszynowego wiążący się z koniecznością dopilnowania spraw partii w tłuszczańskich zakładach. Kierownictwo partyjne martwiło się, że aparat partyjny był słaby a pracownicy zakładów nie chcieli wstępować do PZPR.
Kolejnym prelegentem był ksiądz dziekan Władysław Trojanowski – kolega z kursu księdza Sylwestra Zycha –opowiedział o swoich przeżyciach związanych z latami komunizmu. Mówił o nawiedzaniu go przez agentów bezpieki, aresztowaniu księży w jego parafii i znajomości z księdzem Zychem.
Ksiądz Sylwester Zych, pochodzący z podwołomińskich Lipinek, był w Tłuszczu wikariuszem. Tutaj zainteresował się nim Urząd Bezpieczeństwa. Został wrobiony w zabójstwo milicjanta, za to trafił do więzienia. Wyszedł z niego odmieniony, zmaltretowany i zdruzgotany. Cały czas mówił, że czuje, że wkrótce przyjdzie na niego kres. W lipcu 1989 r. kilka miesięcy, po obradach Okrągłego Stołu i po wolnych wyborach, ksiądz Sylwester Zych został zamordowany. Dużo na ten temat pisze historyk Zbigniew Branach.
Kazimierz Blusiewicz, były burmistrz Tłuszcza, opowiedział o wydarzeniach związanych z jego udziałem w Solidarności Rolników Indywidualnych. Mówił o angażowaniu się w działalność związku mieszkańców Tłuszcza i okolic. Opowiedział też o tym jak został burmistrzem i jak burmistrzem być przestał.
W spotkaniu uczestniczyło około 30 osób. Wiele osób zadawało pytania, na które prelegenci chętnie odpowiadali. Podczas spotkania można było kupić książkę „Krzyż. In Hoc Signo Vinces” wywiad-rzekę z księdzem Małkowskim, który przeprowadzili Rafał Pazio i Tomasz Sommer i od razu otrzymać dedykację.
Na koniec warto podkreślić, że była to pierwsza konferencja nt. Solidarności w Tłuszczu a inicjatorami spotkania byli burmistrz Paweł Bednarczyk i historyk Jarosław Stryjek.
Komentarze do artykułów: