Samorząd Jest Twój! Część IV: Kampania wyborcza

Wiemy już, że wybory odbędą się 21 listopada 2010 r. Minął również termin na zgłaszanie komitetów wyborczych. 22 października 2010 r. mija czas na zgłaszanie list kandydatów na radnych, zaś 27 października upływa termin zgłaszania kandydatów na burmistrza. Pora więc dowiedzieć się czegoś na temat tego co wolno, a czego nie wolno podczas kampanii wyborczej.

Kampania wyborcza
Kampania wyborcza rozpoczyna się z dniem ogłoszenia przez Prezesa Rady Ministrów rozporządzenia o zarządzeniu wyborów i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem wyborów. Czynności podjęte przez Komitety przed ww. terminem są nieważne. Termin wyborów został ogłoszony na 21 listopada 2010 r. Ewentualna druga tura odbędzie się 5 grudnia 2010 r.

Czego nie wolno robić w kampanii wyborczej:
- agitować na terenie urzędów administracji rządowej, samorządowej oraz sądów,
- agitować na terenie zakładów pracy, w formach i sposobach zakłócających ich funkcjonowanie,
- agitować na terenie jednostek wojskowych oraz innych jednostek organizacyjnych podległych MON, oddziałów obrony cywilnej oraz skoszarowanych jednostek MSWiA,
- agitować na terenie szkół podstawowych oraz gimnazjów w stosunku do uczniów nieposiadających prawa wybierania,
- organizować wieców wyborczych kandydatów, rozpowszechniać programów wyborczych kandydatów lub komitetów wyborczych oraz ich materiałów propagandowych o charakterze reklamy rozpowszechnianej dla celów kampanii wyborczej za pomocą środków masowego przekazu, plakatów, broszur i ulotek o masowym nakładzie oraz infolinii o bezpłatnym dostępie bez zgody pełnomocnika wyborczego,
- organizować loterii fantowych, innego rodzaju gier losowych oraz konkursów, w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przedmioty o wartości wyższej niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych.

Należy również pamiętać o przestrzeganiu ciszy wyborczej, podczas której zabronione jest zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji, wygłaszanie przemówień, rozdawanie ulotek, a także prowadzenie w inny sposób agitacji na rzecz kandydatów i list kandydatów oraz podawanie do publicznej wiadomości wyników przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej, dotyczących przewidywanych zachowań wyborczych i wyników wyborów oraz wyników sondaży wyborczych przeprowadzanych w dniu głosowania.
Wszelkie materiały wyborcze powinny być wyraźnie oznaczone od kogo pochodzą. Burmistrz ma obowiązek zapewnić na terenie gminy odpowiednią liczbę miejsc, przeznaczonych na bezpłatne umieszczanie urzędowych obwieszczeń wyborczych i plakatów wszystkich komitetów wyborczych oraz podać wykaz tych miejsc do wiadomości publicznej. Przed umieszczeniem plakatów na ścianach budynków, ogrodzeniach, latarniach itp. należy uzyskać zgodę właściciela, zaś plakaty należy zamieszczać w sposób, który umożliwi usunięcie bez wyrządzania szkód. Plakaty oraz hasła wyborcze należy usunąć w terminie 30 dni po dniu wyborów. W  przeciwnym wypadku burmistrz postanowi o ich usunięciu na koszt osób do tego zobowiązanych, tj. pełnomocników wyborczych.

Finansowanie kampanii
Wydatki komitetów wyborczych ponoszone w związku z wyborami, pokrywane są z ich źródeł własnych. Za gospodarkę finansową odpowiada pełnomocnik finansowy komitetu. Komitety nie mogą przekazywać środków finansowych i wartości pieniężnych między sobą, ani też organizować zbiórek publicznych. Środki finansowe komitetu wyborczego wyborców mogą pochodzić wyłącznie z wpłat obywateli polskich, których miejscem stałego zamieszkania jest teren Rzeczypospolitej Polskiej oraz kredytów bankowych zaciąganych na cele związane z wyborami. Komitetom wyborczym nie wolno przyjmować wartości niepieniężnych, z wyjątkiem nieodpłatnych usług, polegających na rozpowszechnianiu plakatów i ulotek wyborczych przez osoby fizyczne. W przypadku nadwyżki środków otrzymanych nad wydatkami, należy je przekazać na cele charytatywne. Ważną kwestią jest fakt, że finansowanie kampanii wyborczej jest jawne. Wobec powyższego pełnomocnik finansowy komitetu w terminie 3 miesięcy od dnia wyborów przedkłada organowi, któremu komitet złożył zawiadomienie o utworzeniu, sprawozdanie finansowe (informację o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach).
W sytuacji, w której komitet nie pozyskiwał i nie wydatkował żadnych środków wystarczy samo oświadczenie, które zastępuje sprawozdanie finansowe. Jeżeli sprawozdanie przedkładane jest komisarzowi wyborczemu, to na wniosek zainteresowanych podmiotów jest przez niego udostępniane. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego jest zobowiązany do przechowywania dokumentów związanych z finansowaniem kampanii przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia wyborów. Korzyści przyjęte przez komitet wyborczy z naruszeniem przepisów podlegają przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa.

WAŻNE: Członkowie komitetu wyborczego wyborców ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu. Oznacza to, że każdy z członków komitetu odpowiada za cały dług a wierzyciel może dochodzić należności od wszystkich członków łącznie lub od każdego z osobna. Spełnienie świadczenia przez jednego z członków komitetu zwalnia pozostałych z długu. Cywilnoprawny charakter tej odpowiedzialności sprawia, że nie wygasa ona po rozwiązaniu komitetu wyborczego.
Środki finansowe mogą być wpłacane na rzecz komitetu wyborczego jedynie czekiem rozrachunkowym, przelewem lub kartą płatniczą. Tym samym komitet nie może przyjmować żadnych wpłat w gotówce!

Limity wydatków
Dla zapewnienia wszystkim startującym równych szans komitety obowiązują limity wydatków na kampanię wyborczą. Kwota przypadająca na jeden mandat radnego w gminie do 20.000 mieszkańców (czyli np. w Tłuszczu) wynosi 750 zł. Jest ona mnożona przez liczbę mandatów przypadających na okręg, w którym komitet zarejestrował kandydatów. Przykładowo komitet, który zarejestrował trzy listy kandydatów – dwie w okręgach miejskich nr 1 i 2 (po dwa mandaty na okręg) i jedną w okręgu 4 (jeden mandat na okręg) ograniczony jest limitem 3 750 zł (750 zł x 5 = 3 750 zł).
Limity wydatków związane z prowadzeniem kampanii wyborczej kandydata na burmistrza w naszej gminie wynoszą 9 476,50 zł (18 953 mieszkańców x 0,50 zł).

Podsumowując:
Prowadzenie kampanii zgodnie z prawem to nie lada sztuka. Warto jednak poświęcić czas na analizę przepisów, żeby później nie narazić się na nieprzyjemne konsekwencje. Szczególnie istotne jest to, że komitetom wyborczym nie wolno przyjmować świadczeń niepieniężnych, z wyjątkiem nieodpłatnych usług, polegających na rozpowszechnianiu plakatów i ulotek wyborczych przez osoby fizyczne. W efekcie nie można kandydatowi nieodpłatnie zrobić zdjęcia czy projektu ulotki. Nie można również bezpłatnie udostępnić komitetowi lokalu na zorganizowanie wiecu. Trzeba pamiętać, że jeśli na spotkania z wyborcami kandydat przyjeżdża samochodem, to taki koszt transportu musi być również ujęty w sprawozdaniu komitetu oraz wliczony w limity wydatków na kampanię.

Oprac. Maciej Puławski
Konsultacja prawna: Monika Kujawa
Studentka IV roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego

  • W kolejnym numerze odpowiemy na pytania związane z samym głosowaniem – m. in. Ilu radnych można skreślić? W jakich godzinach czynne będą obwodowe komisje wyborcze?

Ważne terminy:
do 22 października do godz. 24.00 – komitety zgłaszają listy kandydatów na radnych
do 27 października do godz. 24.00 – komitety zgłaszają kandydatów na burmistrza

Reklama

Dodaj komentarz