Jeśli po przeczytaniu pierwszej i drugiej części naszego poradnika (ST 6-7/2010, 8/2010 oraz dostępny na www.stacja-tluszcz.pl) zainteresowałeś lub zainteresowałaś się startem w wyborach, to dziś dowiesz się, kto i kiedy może zgłosić kandydata na radnego / radną oraz burmistrza.
Kto może zgłosić kandydata?
Prawo zgłaszania kandydatów na radnych oraz burmistrzów przysługuje wyborcom, organizacjom społecznym i stowarzyszeniom oraz partiom politycznym. Podmioty te działają poprzez utworzone przez siebie komitety wyborcze, które oprócz zgłaszania kandydatów wykonują inne czynności wyborcze, w tym prowadzą – na zasadzie wyłączności – kampanię wyborczą.
Funkcje komitetów wyborczych partii politycznych oraz organizacji społecznych (stowarzyszeń) pełnią organy ww. podmiotów upoważnione do ich reprezentowania na zewnątrz.
Komitet wyborczy wyborców może zostać utworzony przez obywateli w liczbie co najmniej 5 osób. W celu powołania komitetu muszą oni złożyć pisemne oświadczenie o utworzeniu komitetu, w którym wskazują oni swoje imiona i nazwiska, adresy zamieszkania oraz numery PESEL.
Komitet wyborczy wyborców spośród członków komitetu powołuje pełnomocnika wyborczego oraz pełnomocnika finansowego. Następnie komitet powinien zebrać podpisy co najmniej 20 osób (mających prawo wybierania), popierających jego utworzenie. Następnie pełnomocnik wyborczy zawiadamia komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu.
UWAGA! W przypadku komitetu wyborczego tworzonego wyłącznie w celu zgłoszenia kandydatów do rady gminy, w gminie liczącej poniżej 20.000 mieszkańców, nie trzeba powoływać pełnomocnika finansowego – wtedy pełnomocnikiem finansowym jest pełnomocnik wyborczy. Nie ma również konieczności zbierania podpisów osób popierających utworzenie komitetu. Taka sytuacja ma miejsce np. w gminie Tłuszcz.
Co w zawiadomieniu?
Zawiadomienie powinno spełniać następujące wymagania formalne:
należy wskazać nazwę komitetu wyborczego oraz skrót jego nazwy i adres jego siedziby,
należy wskazać dane pełnomocnika wyborczego oraz pełnomocnika finansowego (imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz PESEL),
należy załączyć oświadczenie o utworzeniu Komitetu, o którym mowa powyżej,
należy załączyć oświadczenia osób wchodzących w skład komitetu wyborczego, o zapoznaniu się z treścią przepisu art. 64 k Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw – dot. odpowiedzialności za zobowiązania majątkowe komitetu,
należy załączyć oświadczenia pełnomocników o przyjęciu pełnomocnictw,
należy załączyć wykaz obywateli popierających utworzenie komitetu (imiona, nazwiska, adresy zamieszkania, numery PESEL oraz własnoręcznie złożone podpisy) – nie dotyczy komitetów tworzonych w celu zgłoszenia kandydatów do rady gminy w gminach liczących poniżej 20.000 mieszkańców (m. in. gmina Tłuszcz).
Zawiadomienie można złożyć w terminie: od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 50. dnia przed dniem wyborów.
Nazwa komitetu wyborczego oprócz oprócz słów „Komitet Wyborczy Wyborców” powinna zawierać określenie odróżniające ją od nazw innych komitetów. Skrót nazwy takiego komitetu może zawierać słowa „Komitet Wyborczy Wyborców” lub „KWW” oraz dodatkowe określenie, o którym mowa powyżej, odróżniające go od skrótów nazw innych komitetów, oraz może składać się z maksymalnie 40 znaków drukarskich (wliczając odstępy).
Jeżeli zawiadomienie, dotyczące utworzenia komitetu, spełnia wymogi formalne, Komisarz wyborczy w terminie 3 dni postanawia o przyjęciu zawiadomienia. Jeżeli zawiadomienie ma braki, Komisarz wyborczy wzywa pełnomocnika wyborczego do ich usunięcia w terminie 3 dni. Jeżeli braki nie zostaną usunięte, komisarz wydaje postanowienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia, które wraz z uzasadnieniem niezwłocznie doręcza się pełnomocnikowi wyborczemu. Może on w terminie 3 dni od doręczenia zawiadomienia wnieść odwołanie do Sądu Okręgowego.
Jak zgłosić kandydata na radnego / radną?
Komitety dokonują zgłoszenia w formie list wyborczych, z tym, że za listę uważa się także 1 kandydata. W danym okręgu wyborczym (w naszej gminie jest ich 11) komitet może zgłosić tylko jedną listę. W gminach liczących do 20.000 mieszkańców (np. gmina Tłuszcz) lista może zawierać maksymalnie tylu kandydatów, ilu wybieranych jest radnych (patrz tabela obok – w przypadku gminy Tłuszcz jest to 15 radnych). W przypadku pozostałych gmin – na liście nie może być mniej niż 5 nazwisk i nie więcej niż dwukrotność wybieranych radnych. Ważne jest, że lista powinna być poparta 25 podpisami wyborców w gminach do 20.000 mieszkańców oraz 150 wyborców w pozostałych gminach. Wyborcy mogą udzielać poparcia na dowolnej liczbie list. Listy kandydatów należy zgłosić do gminnej komisji wyborczej najpóźniej w 30. dniu przed wyborami do godziny 24, wraz z listami poparcia. Zgłoszenia dokonuje pełnomocnik wyborczy komitetu.
Gminna komisja wyborcza bada czy zgłoszenie jest zgodne z prawem. Następnie komisja zarządza wydrukowanie obwieszczenia o zarejestrowanych listach kandydatów, które przekazuje się wójtowi. Zapewnia on jego druk i rozplakatowanie na obszarze gminy najpóźniej w 15. dniu przed dniem wyborów.
Pełnomocnik wyborczy może wyznaczyć męża zaufania dla obwodu głosowania, w którym zgłoszenie zostało zarejestrowane. Mężowie zaufania są przedstawicielami list kandydatów, którzy podczas głosowania i ustalania wyników głosowania reprezentują ich interesy. Mężem zaufania nie może być kandydat.
Kandydowanie na burmistrza
Zgłoszenia kandydata na burmistrza mogą dokonywać partie polityczne i koalicje partii politycznych, organizacje społeczne i stowarzyszenia oraz wyborcy. W zakresie komitetów wyborczych stosuje się takie zasady, jak w przypadku kandydatów na radnych, z tym, że prawo zgłoszenia kandydatów na burmistrza przysługuje tym komitetom wyborczym, które zostały utworzone dla zgłaszania kandydatów na radnych. Prawo zgłoszenia ma komitet wyborczy, który zarejestrował listy kandydatów na radnych w co najmniej połowie okręgów wyborczych w danej gminie oraz w każdym z tych okręgów liczba zarejestrowanych przez ten komitet kandydatów na radnych nie jest mniejsza niż liczba radnych wybieranych w tym okręgu. Łatwo policzyć, że w gminie Tłuszcz, aby móc zgłosić kandydata na burmistrza, komitet musi dysponować co najmniej sześcioma osobami chcącymi kandydować do rady miejskiej (jeśli zdecyduje się ich zarejestrować w okręgach nr 4 – 10).
Tak więc osoba chętna do kandydowania musi zadbać o to, aby zgłaszający ją komitet wyborczy zgłosił również odpowiednią liczbę kandydatów na radnych do rady gminy. Kandydat na burmistrza nie musi uzyskać listy poparcia wyborców (oczywiście taka lista jest potrzebna dla radnych startujących z komitetu).
Komitet wyborczy dokonuje zgłoszenia kandydata do gminnej komisji wyborczej najpóźniej 25. dnia przed dniem wyborów do godziny 24.
W oświadczeniu należy zawrzeć dane kandydata (imiona, nazwisko, wiek, wykształcenie i miejsce zamieszkania zgłaszanego kandydata, wraz ze wskazaniem przynależności do partii politycznej, o ile kandydat jest członkiem partii politycznej) oraz dane komitetu zgłaszającego. Dodatkowo należy dołączyć pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie, zaś w przypadku kandydatów urodzonych przez 1 sierpnia 1972 r. – również tzw. oświadczenie lustracyjne.
Po zgłoszeniu gminna komisja wyborcza rejestruje kandydata, po czym sporządza listę kandydatów w kolejności alfabetycznej nazwisk. Dane kandydatów, najpóźniej na 15 dni przed dniem wyborów podawane są do wiadomości mieszkańców w postaci obwieszczeń.
PODSUMOWUJĄC:
Żeby ubiegać się o mandat radnego / radnej trzeba postarać się o utworzenie komitetu wyborczego. Wystarczy do tego 5 osób. Następnie przygotowujemy listę kandydatów na radnych, którą trzeba poprzeć 25 podpisami osób uprawnionych do głosowania. Gdy uda nam się wystawić kandydatów na radnych w co najmniej połowie okręgów, nasz komitet może również zgłosić swojego kandydata na burmistrza. Formalności choć wydają się skomplikowane wcale takie nie są. Większym wyzwaniem jest znalezienie w sobie siły na służenie mieszkańcom i otwartość na ich potrzeby i problemy. Wszak bycie radnym / radną i burmistrzem to nie tylko prestiż, ale i służba. Biorąc pod uwagę, jak małą społeczność stanowimy – służba, przy której naprawdę trzeba się postarać, żeby później nie odczuwać wstydu, mijając innych na ulicy. To rada i burmistrz są odpowiedzialni za wybranie takiej a nie innej drogi rozwoju i podjęcie (lub niepodjęcie) konkretnych działań.
Oprac. Maciej Puławski
Konsultacja prawna: Monika Kujawa
Studentka IV roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
Chcesz kandydować? Nie wiesz, od czego zacząć? Zapraszamy do skorzystania z bezpłatnego poradnictwa dla osób chcących startować w wyborach. W każdy poniedziałek w godzinach 17 – 18.30 udzielamy porad dotyczących kandydowania. Uwaga! Prosimy o wcześniejsze ustalenie terminu pod nr telefonu 694-005-675 lub poprzez email biuro@kastor.org.pl
Komentarze do artykułów: