Samorząd Jest Twój! Część II: Kto może kandydować?

Jeśli po przeczytaniu pierwszej części naszego poradnika (ST 6-7/2010, dostępny na www.stacja-tluszcz.pl) zainteresowałeś lub zainteresowałaś się startem w wyborach, to dziś dowiesz się, jakie wymagania musi spełniać kandydat na samorządowca.

Generalnie rzecz biorąc, kandydować do rady mogą te osoby, które mają prawo do głosowania, czyli: posiadają obywatelstwo polskie lub Unii Europejskiej, mają ukończone najpóźniej w dniu wyborów 18 lat oraz na stałe zamieszkują na terenie danej gminy. Wymóg stałego zamieszkiwania nie znaczy, że trzeba być zameldowanym – wystarczy przebywanie z zamiarem stałego pobytu. Kandydując na radnego warto pamiętać, że nie można jednocześnie startować do rady gminy, rady powiatu czy sejmiku – trzeba się zdecydować na jeden z tych organów.
W przypadku kandydowania na burmistrza należy mieć ukończone 25 lat oraz posiadać obywatelstwo polskie. W przeciwieństwie do kandydatów na radnych, nie trzeba zamieszkiwać na terenie gminy, w której się kandyduje. Należy również pamiętać, że nie można kandydować na burmistrza (wójta czy prezydenta) w więcej niż jednej gminie jednocześnie. Nie ma również zakazu jednoczesnego kandydowania na burmistrza oraz na radnego (rady gminy, powiatu czy też do sejmiku województwa). Jednak w razie wyboru w obydwu przypadkach, funkcji burmistrza nie można łączyć z mandatem radnego.
Kandydat w wyborach samorządowych nie może być osobą:

• karaną za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego,
• wobec której wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego,
• wobec której wydano prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające utratę prawa wybieralności, na podstawie przepisów tzw. ustawy lustracyjnej,
• pozbawioną praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądowym,
• pozbawioną praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu,
• ubezwłasnowolnioną prawomocnym orzeczeniem sądowym,
• pozbawioną prawa wybieralności w kraju, którego obywatelstwo posiada – w przypadku obywateli UE nieposiadających obywatelstwa polskiego.

PODSUMOWUJĄC:
Jak wynika z powyższego, aby ubiegać się o stanowisko radnego/radnej bądź fotel burmistrza, musimy spełnić kilka wymogów natury czysto formalnej. Oznacza to brak istnienia jakichkolwiek wymagań dotyczących wykształcenia, doświadczenia czy zdolności potencjalnego kandydata/kandydatki. Pamiętajmy jednak, że praca w samorządzie lokalnym to prawdziwe wyzwanie! Powinny się go więc podejmować osoby z odpowiednimi ku temu kompetencjami i umiejętnościami – tak by praca na rzecz gminy i mieszkańców kończyła się zauważalnymi sukcesami (i nie chodzi tu tylko o inwestycje…).

Oprac. Maciej Puławski
Konsultacja prawna: Monika Kujawa
Studentka IV roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego

• W kolejnym numerze odpowiemy na pytania: kto może zgłaszać kandydatów i jak się tworzy komitety wyborcze?

Chcesz kandydować? Nie wiesz, od czego zacząć? Zapraszamy do skorzystania z bezpłatnego poradnictwa dla osób chcących startować w wyborach. W każdy poniedziałek w godzinach 17 – 18.30 udzielamy porad dotyczących kandydowania. Uwaga! Prosimy o wcześniejsze ustalenie terminu pod nr telefonu 694-005-675 lub poprzez email biuro@kastor.org.pl