Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (fot. www.warszawa.wsa.gov.pl)

Kilka godzin temu zakończyła się rozprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, dotycząca skargi na bezczynność Burmistrza Tłuszcza w przedmiocie nieudostępniania informacji publicznej. Skargę złożyło Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, które zawnioskowało o faktury potwierdzające wydatki z funduszu sołeckiego.

Ze strony organu – Burmistrza Tłuszcza – stawiły się dwie prawniczki: radca prawny Sylwia Barcz-Popiel i doradczyni burmistrza Magda Kuczkowska. Na rozprawie radca prawny gminy złożyła pismo procesowe, z którego wynikało, że pod koniec kwietnia wnioskowane dokumenty zostały przesłane na skrzynkę mailową.

Sąd zarządził przerwę, aby przedstawiciel SLLGO zweryfikował, czy informacje zostały doręczone do jego siedziby. Okazało się, że tak. W konsekwencji SLLGO skargę wycofało, a postępowanie umorzono.

Sąd postanowił:
1. Umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
2. Zasądzić od Burmistrza Gminy Tłuszcz na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Po rozprawie chciałem zadać kilka pytań pani radcy prawnemu Sylwii Barcz-Popiel, która jednak odmówiła mi komentarza.

W sumie się nie dziwię, bo wniosek nasuwa się sam i jest dość przygnębiający.

Otóż przez wiele miesięcy Burmistrz Tłuszcza Paweł Bednarczyk pozostawał w tzw. bezczynności, a w Tłuszczu łamane było prawo do informacji publicznej. Wniosek o informację publiczną SLLGO złożyło 7 sierpnia 2011 r. Zawnioskowane dokumenty urząd przesłał kilka dni przed rozprawą, która odbyła się 8 maja 2012 r. I to dopiero po złożeniu skargi na bezczynność… Realizacja wniosku trwała więc 9 miesięcy (zamiast jak mówi ustawa „bez zbędnej zwłoki” w granicach 14 dni z możliwością przedłużenia do 2 miesięcy) i wiązała się z konsekwencją zasądzenia od Burmistrza Tłuszcz na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niby „tylko” 100 zł, ale oczywiście nie z kieszeni burmistrza, ani pań prawniczek, tylko z budżetu gminy…

Pytanie, które chciałem zadać pani Sylwii Barcz-Popiel, brzmiało – dlaczego musiało to trwać tak długo? Co się wydarzyło, że faktury stały się znowu w Tłuszczu informacją publiczną, po kilkumiesięcznym okresie upartej negacji tego faktu przez urzędników/władze/prawniczki?

Zastanawiam się też, w jaki sposób i z jakim skutkiem przeciętny mieszkaniec przejdzie drogę SLLGO, aby się dowiedzieć np. za ile i w jakiej firmie zakupiono ławki czy zabawki na plac zabaw finansowany z funduszu sołeckiego.

Dla mnie sprawa jest o tyle ciekawa, że przekazane SLLGO faktury są udostępnione w pełnej treści. Nie ma na nich zaczernień ani białkowań, o których pisałem wcześniej. A m.in. wyłączania jawności przez Burmistrza Tłuszcza na fakturach będzie dotyczyła moja sprawa, która odbędzie się w najbliższy czwartek 10 maja 2012 r.

Na koniec mała i raczej pesymistyczna refleksja – wciąż nie przestaje mnie zadziwiać fakt, że obecny burmistrz Tłuszcza Paweł Bednarczyk i niektórzy jego bliscy współpracownicy wywodzą się ze stowarzyszenia „Normalna Gmina”, które przed wyborami bardzo aktywnie korzystało z prawa do informacji – co więcej, te kwestie pojawiały się także na sesjach. Polecam krótkie nagranie http://www.youtube.com/watch?v=edX8pQzxiRk , w którym przedstawiciel tego stowarzyszenia pan Wiesław Mamot mówi, że nieudostępnianie informacji jest przestępstwem wynikającym z art. 23 Ustawy o Dostępie do Informacji Publicznej, w czym oczywiście ma rację…

Źródło: Gavel/Sxc.hu

Uśmierciłem bloga…? Nie, na szczęście tylko uśpiłem. Niestety do tak długiej przerwy w pisaniu przyczynił się mocno brak czasu (oraz pewne wydarzenia, o których wkrótce napiszę). Chęci były, tematów nie brakowało… Myślę jednak, że warto tę stronę obudzić. Doskonałą okazją ku temu jest dzisiejszy (18.04.2012 r.) wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że tzw. „poprawka Rockiego” jest niezgodna z Konstytucją RP  – a konkretnie: tryb jej uchwalenia. Oraz to, że za niecały miesiąc spotkam się w sądzie z… Burmistrzem Tłuszcza.

Krążąca w sieci karykatura senatora Rockiego. Autor: godziemba, znalezione na: www.mmpulawy.pl

Zacznę od „poprawki”. Jej określenie pochodzi od nazwiska senatora Rockiego, a chodzi o art. 5 ust. 1a., który umożliwia ograniczenie dostępu do informacji, ze względu na „ochronę ważnego interesu gospodarczego państwa”.

„Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na ochronę ważnego interesu gospodarczego państwa w zakresie i w czasie, w jakim udostępnienie informacji:
1) osłabiłoby zdolność negocjacyjną Skarbu Państwa w procesie gospodarowania jego mieniem albo zdolność negocjacyjną Rzeczypospolitej Polskiej w procesie zawierania umowy międzynarodowej lub podejmowania decyzji przez Radę Europejską lub Radę Unii Europejskiej,
2) utrudniłoby w sposób istotny ochronę interesów majątkowych Rzeczypospolitej Polskiej lub Skarbu Państwa w postępowaniu przed sądem, trybunałem lub innym organem orzekającym.”

Dlaczego te zapisy spotkały się z krytyką? Ponieważ ograniczają konstytucyjne prawo do informacji w nieprecyzyjny i uznaniowy sposób. Kto bowiem będzie określał zakres i czas ograniczenia? I na jakiej podstawie?

Ten wyrok bardzo mnie cieszy i mimo, że Trybunał nie rozpatrywał merytorycznie treści poprawki, to po ogłoszeniu wyroku nieprecyzyjne i uznaniowe przepisy przestaną obowiązywać. Więcej o proteście i apelu do prezydenta pisałem tutaj.

***

Przenosząc się na nasz lokalny grunt:

Czyli – za 23 dni moja pierwsza rozprawa przed WSA w sprawie skargi na bezczynność Burmistrza Tłuszcza.

Pewnie niektórzy z zaglądających na bloga będą ciekawi – co to za informacje, które burmistrz Paweł Bednarczyk tak chroni, że aż musimy się spotkać w sądzie?

Otóż zapytałem o wysokość całkowitych kosztów miesięcznych (brutto + składki pracodawcy) jakie ponosi lub będzie ponosić Gmina Tłuszcz na sfinansowanie stanowiska „Radcy Prawnego”. Jest to stanowisko utworzone w tłuszczańskim Urzędzie Miejskim w dość ekspresowym tempie, tuż po unieważnieniu „dziwnego przetargu” na obsługę prawną, o którym w październiku pisała Ola.

Okazuje się jednak, że Burmistrz Tłuszcza takich informacji udostępnić mi nie chce. A jeszcze kilka miesięcy temu, na bardzo podobnie postawione pytanie, ale dotyczące stanowiska „Doradca Burmistrza” otrzymaliśmy w piśmie z dnia 9 września 2011 r. odpowiedź:

„Całkowite koszty miesięczne wynagrodzenia brutto Doradcy Burmistrza wynosiły 6.325 zł, zaś składki pracodawcy (ZUS + Fundusz Pracy) wynosiły 1.115,73 zł. Jednocześnie informuję, iż w chwili obecnej nie ma osoby, która sprawuje funkcję Doradcy Burmistrza.” (Było to tuż po zwolnieniu pani Marty Matusiak-Bickiej, a przed zatrudnieniem pani Magdy Kuczkowskiej).

Dlaczego więc koszty stanowiska radcy prawnego w Tłuszczu podlegają jakiejś szczególnej ochronie?

Moja skarga dotyczy również ograniczenia dostępu do informacji na fakturach wystawionych przez kancelarię prawną obsługującą Gminę Tłuszcz w okresie od 1 stycznia 2011 roku do dnia złożenia wniosku. O sprawie „białkowania” faktur jednej z kancelarii pisałem już tutaj – Prawo do (dez)informacji.

Na marginesie – owo „białkowanie” a czasem „zaczernianie” to nowa tendencja w tłuszczańskim urzędzie. Od 2007 r. faktury otrzymywaliśmy bez żadnych problemów. Ograniczenia informacji pojawiły się po raz pierwszy we wspomnianym wniosku dotyczącym kancelarii prawnych (odpowiedź burmistrza z 5 grudnia 2011 r.). Co ciekawe i bardzo zastanawiające, na inny wniosek w dniu 4 stycznia 2012 r. otrzymaliśmy… kompletną (tzn. całkowicie jawną) fakturę za wykonanie parkingu w Tłuszczu. Nie usunięto tam ani nazwiska, ani numeru faktury, ani podpisu, ani numeru konta. Czyli udostępniono nam informację zupełnie inaczej niż w przypadku faktury wystawionej przez kancelarię pani Sylwii Barcz-Popiel.

Skąd ta zmiana? Dlaczego treść niektórych faktur jest najwyraźniej przez burmistrza Pawła Bednarczyka ukrywana, a innych nie…?

W każdym razie uniemożliwienie obywatelowi oglądania kompletnych dowodów, potwierdzających wykonanie usług finansowanych z publicznych pieniędzy jest niezgodne z prawem i budzi mój sprzeciw. Zastanawiam się tylko, co skłoniło Burmistrza Tłuszcza do zmiany interpretacji prawa od lat stosowanego w naszym urzędzie? Przecież trzeba mieć świadomość, że koszty przegranej przed sądem to jedno, a sankcje wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej to drugie…

Art. 23. jest dość jednoznaczny -  Kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. 

Trzeba jednak uczciwie przyznać – działania Burmistrza Tłuszcza mimo niezgodności z prawem są najwyraźniej… skuteczne, jeśli ich celem jest utrudnianie mi dostępu do informacji publicznej. Dlaczego? Mój wniosek jest z 21 listopada 2011 r. Dziś mamy 18 kwietnia 2012 r. a informacji nadal brak…

Stacja Tłuszcz na celowniku?

Wczoraj wydaliśmy kolejny numer Stacji Tłuszcz. Numer dla nas przełomowy. Zdecydowaliśmy się napisać, jak obecnie wygląda z naszej perspektywy współpraca z burmistrzem Tłuszcza Pawłem Bednarczykiem i jego otoczeniem. Teraz czekamy na… konsekwencje.

Mieliśmy wątpliwości, czy te fakty ujawniać, gdyż dotyczą one w sumie spraw naszej redakcji. Opisane w artykule sytuacje mają jednak znaczący wpływ na kształt gazety i jej treści (np. brak komentarzy burmistrza, brak informacji o niektórych wydarzeniach, które za to trafiały do gazety wydawanej przez samorząd i finansowanej z publicznych pieniędzy). Od pewnego czasu natrafiamy również problemy z dostępem do informacji publicznej – niektórych dokumentów nie otrzymujemy, inne są nam przekazywane z usuniętymi danymi. Gazetę prowadzimy jednak nie od dziś – więc takie „prawne” rozgrywki traktujemy jako działania celowe. Zwłaszcza, że wcześniej takich problemów z realizacją wniosków opartych o dostęp do informacji publicznej nie było. Czyżbyśmy nieopatrznie urazili jakiś czuły punkt?

Wspomniałem o tym, że czekamy teraz na konsekwencje naszych działań. Jak napisała już Ola w którymś z komentarzy – ostatnio odnosimy wrażenie, że Stacja Tłuszcz jest przez niektóre osoby współpracujące z burmistrzem traktowana jako wróg, a może i cel polityczny (?), który różnymi metodami próbuje się znokautować.

Co nas czeka za próbę bycia niezależnymi, niepokornymi dziennikarzami?

Próba podjęcia współpracy na jasnej dla obu stron zasadach… czy może jakiś rodzaj represji? Kto wie…? Ostatnio dochodzę do smutnego wniosku, że wszystkie opcje są możliwe.

Liczymy jednak, że po naszej publikacji burmistrz Paweł Bednarczyk i inne osoby, które podejmują takie a nie inne działania w naszym kierunku docenią to, że nie każda gmina ma taką gazetę, która ma chęć i motywację, aby informować mieszkańców gminy o bieżących wydarzeniach. A że czasem są też i słowa krytyki? Cóż… Jak zauważył kiedyś Stefan Kisielewski:

„Nie ma krytyki szkodliwej, tylko brak krytyki przynosi szkodę”

***

Dziękujemy Państwu za słowa wsparcia, które docierają do nas od wczoraj z różnych stron. Cieszymy się, że o tym, co napisaliśmy – ludzie mówią, dyskutują. Nie boją się wyrażać własnej opinii. Dziękujemy!

Redakcja ST

Czy mieszkańcy Tłuszcza mają prawo poznać plany burmistrza Bednarczyka na 2012 rok?

Miesiąc ciszy. Z przykrością muszę stwierdzić, że końcówka roku dała mi się we znaki i stąd brak wpisów na blogu. Powracam jednak z news’em godnym jakiejś porządnej nagrody.

Otóż kilka dni temu dowiedziałem się od pracującej w naszym urzędzie pani doradczyni, że jako Stacja Tłuszcz złamaliśmy prawo publikując na naszej stronie… prezentację burmistrza Tłuszcza Pawła Bednarczyka. Dokładnie chodzi o ten wpis.

Doradczyni burmistrza – Magda Kuczkowska zwróciła mi uwagę, że prezentacja burmistrza – wyświetlona podczas Noworocznego Spotkania Samorządowego, które odbywało się w Centrum Kultury – jest „chroniona prawem autorskim”.

To bardzo ciekawa interpretacja – zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę, że była to prezentacja dotycząca spraw publicznych – naszej gminy, inwestycji w 2011 roku i planów na 2012 rok, wygłoszona przez burmistrza wybranego i opłacanego przez mieszkańców i przygotowana, jak sądzę, za publiczne pieniądze.

Pomijając fakt, że na naszej stronie nie udostępniliśmy prezentacji, ale własne, autorskie zdjęcia – obrobione i wykadrowane – stanowisko pani Kuczkowskiej budzi mój niepokój zarówno jako niezależnego dziennikarza, jak i mieszkańca Tłuszcza.

Bo czy to oznacza, że treść prezentacji była przeznaczona „tylko dla wybranych”? Czyżby pozostali mieszkańcy, nie posiadający zaproszenia na spotkanie noworoczne (sfinansowane z publicznych pieniędzy) nie mieli prawa się z nią zapoznać? Bo może jeśli by ją przeczytali, to mogliby np. zauważać pewne – nazwijmy to – „nieścisłości” między treścią raportu a rzeczywistością…?

Mimo początkowego zaskoczenia – przyznam, że cała sytuacja jakoś szczególnie mnie nie dziwi. Od kilku miesięcy Stacja Tłuszcz napotyka na kłopoty z dostępem do informacji  w Urzędzie Miejskim. O bezprawnym ograniczaniu naszym dziennikarzom dostępu do wydarzeń w Centrum Kultury i uniemożliwianiu fotografowania imprez nie wspominając… Kolejny krok – jak widać – zakaz upubliczniania prezentacji burmistrza. Prezentacji dotyczącej spraw naszej gminy.

ps. ponieważ pani doradczyni zapowiedziała, że urzędnicy muszą się „zastanowić, co z tym fantem zrobić” o konsekwencjach, jakie spadną na ST za ujawnienie tej „chronionej prawem” prezentacji z przyjemnością będę informował :)

***

Zamiast podsumowania:

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Art. 61.
1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

***

Zaczynam się poważnie zastanawiać, w jakim kierunku to wszystko zmierza?

W konkursie chodzi o to, żeby znaleźć różnice między tymi dwoma dokumentami, biorąc pod uwagę co zostało na nich udostępnione, a co nie. Innymi słowy – co ma jedna faktura takiego, czego nie ma druga?

Dla osoby, która pierwsza wpisze wszystkie różnice, mamy nagrodę w postaci żółtego kubeczka „Stacji Tłuszcz”.

Poza tym dla wszystkich biorących udział – nagroda bezcenna: chwila refleksji nad dostępem do informacji publicznej w gminie Tłuszcz.

Faktura udostępniona przez Kancelarię Prezydenta RP

Faktura udostępniona przez Burmistrza Tłuszcza

Różnice prosimy wpisać w komentarzach. Wszystkie osoby, które oprócz satysfakcji chcą powalczyć o kubeczek, prosimy o podanie działającego adresu e-mail.

Edit – rozwiązanie podamy rano w sobotę 24.12.2011.

Powodzenia :)

Redakcja ST

 Wszystkich, którym bliskie są kwestie dostępu do informacji publicznej zapraszam do obejrzenia materiału przygotowanego przez TVN Warszawa – Wyrok prawomocny, a miliony wciąż tajne.

Sprawa jest bardzo ciekawa. Radny Rady Warszawy Jarosław Krajewski od dwóch lat walczy z ratuszem, aby poznać z kim miasto zawierało umowy o dzieło i zlecenia. Niestety 14.000 umów na łączną kwotę 31 milionów złotych stanowi słodką tajemnicę ratusza…

Oczywiście radny Krajewski nie siedzi bezczynnie, ale prowadzi procedurę odwoławczą. Najpierw odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, następnie sprawa trafiła do Sądu Rejonowego, później z kolei do Sądu Okręgowego. Teraz wyrok jest prawomocny, radny zaś informacji nadal nie otrzymał. Gdy wybrał się z wyrokiem do ratusza dowiedział się, że teraz miasto będzie wnosić kasację od wyroku. Dla porównania w materiale pokazano Lublin, gdzie takie informacje są bez problemu udostępniane.

Tymczasem „Stacja Tłuszcz” wciąż czeka na ujawnienie imienia i nazwiska osoby, która wykonała audyt wewnętrzny w tłuszczańskim urzędzie… „Który/która sobie zastrzegła, żeby nie udostępniać jej danych osobowych”… – jak mogliśmy usłyszeć na ostatniej sesji Rady Miejskiej. Urząd nie podaje informacji, kto robił audyt, bo czeka na opinię z GIODO.

No cóż. Czekamy cierpliwie. I jeśli zajdzie taka potrzeba, powtórzymy ścieżkę radnego Krajewskiego. W końcu  „nie ulega w sprawie wątpliwości, że informacje dotyczyły spraw publicznych, danych personalnych osób, które zawarły umowy zlecenia, a także umowy o dzieło z miastem (…)” – jak ustnie uzasadnił wyrok w sprawie Krajewskiego Sąd Okręgowy w Warszawie.

Moje wystąpienie nt. dostępu do informacji publicznej

Co do samego spotkania to składało się z trzech części. W pierwszej przedstawiciele Federacji Mazowia starali się nas doprowadzić do współpracy (Federacja realizuje projekt z POKL, w ramach którego buduje sieci, stąd jej udział w spotkaniu). I o ile chęć współdziałania wyrażali wszyscy obecni na sali (a było około 20 osób z 15-17 różnych organizacji – z gminy Tłuszcz przybyły dwa stowarzyszenia: AXA i Kastor), o tyle prowadzący spotkanie nie wyszli chyba z niego usatysfakcjonowani. Uczestnicy i uczestniczki chcieli współpracować, zabrakło tylko nadania temu spotkaniu właściwego kierunku.

Konkludując pierwszą część – jest wola organizacji do współpracy. Na różnych poziomach oczywiście, ale właśnie o to w tym chodzi. Jedni zrobią wspólnie „lato w mieście” a inni będą się dzielić wiedzą jak wykorzystać narzędzia internetowe do promocji organizacji. Jeszcze inni wspólnie przystąpią do tworzenia programu współpracy z samorządem. Każdy znajdzie ciekawą i pożyteczną dla siebie tematykę. Najważniejsze w tym wszystkim jest poznanie naszego potencjału, nawiązanie nowych znajomości i wymiana doświadczeń. Bardzo się cieszę, że wziąłem udział w tym wydarzeniu.

W drugiej części spotkania, w ramach Powiatowego Forum Aktywnych Społeczności miałem krótką prezentację na temat dostępu do informacji publicznej. Były pytania z sali i wywiązała się ciekawa dyskusja. Liczę, że swoim wystąpieniem zachęciłem uczestników i uczestniczki do sięgania po prawo do informacji.

Po mnie wystąpił Igor Sulich, który mówił o konsultacjach społecznych w przestrzeni publicznej – głównie na przykładzie Wołomina. I oczywiście były to raczej antyprzykłady – czyli jak nie robić konsultacji społecznych. Takie też było zamierzenie prelegenta, żeby skłonić nas do myślenia, jak ważne są konsultacje społeczne. Sądzę również, że w najbliższej okolicy znalezienie przykładu porządnie zrobionych konsultacji społecznych nie jest możliwe. Dla zainteresowanych konsultacjami, mogę polecić warszawską stronę http://konsultacje.um.warszawa.pl/

Trzecia część spotkania to wyprawa do pizzerii, gdzie przy obiedzie mieliśmy szansę lepiej się poznać i podyskutować. Rozmowy były owocne. Myślę, że uda nam się stworzyć coś na kształt cyklicznych spotkań przy kawie czy herbacie – może każdego miesiąca w innej gminie, tak żebyśmy mogli poznać trochę lepiej nie tylko siebie, ale również miejsca, w których działamy? Pomysł wart do wdrożenia.